สรุปสำคัญ

  • เลือกวิธีป้องกัน HIV ตามเหตุหรือช่องทางสัมผัส ไม่ตัดสินจากเพศ อัตลักษณ์ อาชีพ หรือจำนวนคู่นอน
  • การตรวจ ถุงยาง PrEP อุปกรณ์ฉีดที่ปลอดเชื้อ และการรักษาต่อเนื่องเป็นทางเลือกที่ใช้ร่วมกันได้ตามสถานการณ์
  • หากเหตุสัมผัสเกิดแล้ว ให้รับการประเมิน PEP เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ไม่รอให้มีอาการ

การป้องกันเอชไอวี หรือป้องกันเอดส์นั้น สามารถทำได้โดยหลีกเลี่ยงความเสี่ยงต่อการสัมผัสเชื้อไวรัสเอชไอวีที่เป็นสาเหตุของโรคด้วยวิธีการต่าง ๆ ดังนี้

การใช้ถุงยางอนามัย 

เนื่องจากถุงยางอนามัยสามารถป้องกันการติดเชื้อเอดส์ได้ แต่ต้องใช้อย่างถูกวิธี   ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ ทั้งเพศสัมพันธ์แบบชายกับหญิงหรือชายกับชาย ไม่ใช้ถุงยางอนามัยซ้ำ หลีกเลี่ยงการใช้อุปกรณ์ทำกิจกรรมทางเพศร่วมกับผู้อื่น ใช้สารหล่อลื่นประกอบกิจกรรมทางเพศเพื่อลดแรงเสียดทานซึ่งเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดบาดแผลมีเลือดออก หรือการฉีกขาดของถุงยางอนามัย

Quicky

การใช้ยาเพร็พ PrEP 

PrEP คือการป้องกัน HIV ก่อนมีโอกาสสัมผัสเชื้อ สำหรับผู้ที่ยังไม่มี HIV มีรูปแบบใช้ต่างกันตามชนิดยาและสถานการณ์ ให้ผู้ให้บริการตรวจและวางแผนก่อนเริ่ม ไม่เลือกตารางหรือจำนวนยาจากบทความเอง

ไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น

ไม่ใช้เข็มฉีดยาร่วมกับผู้อื่น หรือมีการเปลี่ยนเข็มฉีดยาใหม่ทุกครั้งที่ใช้งาน

Love2Test

การใช้ยาเป๊ป (PEP) ยาต้านไวรัส HIV แบบฉุกเฉิน 

ยาเป๊ป (PEP) ก็คือ Post-Exposure Prophylaxis เป็นยาต้านไวรัส HIV หลังผ่านการสัมผัสเชื้อมาแล้ว จึงเรียกกันว่า เป็นยาต้านไวรัส HIV แบบฉุกเฉิน ในสูตรยาจะประกอบไปด้วยยาต้านไวรัสประมาณ 3 ชนิด หากใครมีปัจจัยเสี่ยงดังกล่าวจำเป็นต้องทานยาเป๊ป (PEP) เพื่อป้องกันการติดเชื้อให้เร็วที่สุดภายใน 72 ชั่วโมง ก็ยังต้องทานยาเป๊ปต่อเนื่องไปอีกเป็นเวลา 28 วันตามแผนของผู้ให้บริการ โดยตรวจตั้งต้นและตรวจติดตามตามแนวทางที่หน่วยบริการใช้ ไม่รอผลตรวจจนพ้นช่วงเริ่ม PEP และไม่ใช้กำหนดนัดเดิมแทนแผนเฉพาะบุคคล

หากเรามีความเสี่ยง หรือเปลี่ยนคู่นอนก็ควรจะต้องมีการเรียนรู้ที่จะป้องกัน และตรวจเอชไอวีเป็นประจำทุกปีหรือหลังมีความเสี่ยง

คำถามที่พบบ่อย

ควรนำข้อมูลอะไรไปคุยกับทีมดูแล

เตรียมผลตรวจ รายการยา ประวัติแพ้ยา และคำถามที่กังวล เพื่อให้ผู้ให้บริการประเมินตามสถานการณ์ของตน

ปรับแผนดูแลจากบทความเองได้ไหม

บทความให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช้แทนการประเมินเฉพาะบุคคล คุยกับผู้ให้บริการก่อนเริ่ม หยุด หรือเปลี่ยนยา

มีอาการรุนแรงควรทำอย่างไร

รับการประเมินเร่งด่วน ไม่รออ่านข้อมูลออนไลน์ หากใช้ยาอยู่ให้แจ้งชนิดยาและเวลาที่เริ่มมีอาการ

Quicky

แหล่งอ้างอิงประกอบการปรับปรุง

ไม่ควรซื้อยา เริ่มยา หยุดยา เปลี่ยนยา หรือปรับขนาดยาเอง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อวางแผนตามสถานการณ์ของตน

ปรับปรุงเนื้อหา: 8 ตุลาคม 2569